السيد الخميني

حاشيه بر رسالهء ارث 54

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

سوم از فرائض ، ثُمن تركه است : و آن سهم زوجه است در صورت بودن ولد غير ممنوع من الارث از براى زوج ؛ چه بلاواسطه و چه مع الواسطه ، و چه زوجه متحده باشد يا متعدده . و بر فرض تعدد ، ربع يا ثمن را بين خود بالسويه قسمت مىكنند ، پس هرگاه ميت هشت زوجهء دائمه داشته باشد ربع يا ثمن را بين آنها به هشت قسمت منقسم مىكنند مثل آن كه زوج مريض چهار زوجهء دائمهء مدخولهء خود را مطلّقه به طلاق رجعى يا به طلاق بائن نموده باشد و در همان حال مرض ، چهار زوجهء ديگر به عقد دوام تزويج بنمايد و مقاربت هم بكند و تا يك سال بعدَ الطلاق به همان مرض از دنيا برود ، آن وقت ربع يا ثمن را آن هشت زوجه بين خود بالسويه قسمت مىكنند ، به شرط آن كه زوجات مطلّقات خودشان خواهش طلاق نكرده باشند و تا حين موت زوج هم عيال ديگرى نشده باشند . چهارم از فرائض ، ثلثين تركه است : و آن سهم دو طايفه است : اول : سهم بنتين است فصاعداً ، با عدمِ اولاد ذكور غير ممنوعُ الارث از براى ميت . دوم : سهم اختين فصاعداً كه ابوينى باشند يا ابى تنها ، به شرط آن كه با آنها اخ غير ممنوع الارث ابوينى اگر آنها ابوينى باشند ، يا ابى اگر آنها ابى باشند ، نباشد ، و الّا همه بالقرابه ارث مىبرند . پنجم از فرائض ، ثلث تركه است : و آن نيز سهم دو طايفه است : اول : سهم مادر است به دو شرط : يكى آن كه ميت اولاد نداشته باشد ؛ چه ذكور و چه اناث ، و چه مع الواسطه يا بلاواسطه ؛ چون اولاد مانع مىشود مادر را از مازاد بر سدسِ تركه ، لكن فرضاً نه رداً به شرط آن كه آن اولاد ممنوعُ الارث نباشند . ديگر آن كه ميت اخوهء متعدده نداشته باشد ؛ چون اخوهء متعدده نيز مانع مىشوند مادر را از مازاد بر سدس فرضاً و رداً به شروطى كه در سابق ذكر شد . دوم : سهم اخوه و اخوات متعددهء امّى است ؛ اعم از آن كه مذكر باشند يا مؤنث يا مختلف ، كه اين ثلث را مطلقاً بين خود بالسويه قسمت مىكنند .